Rusya’da hafta sonunda paralı asker kümesi Wagner’in ordu idaresine karşı ayaklanmasıyla yükselen tansiyon düştü.
Başarısızlıkla sonuçlanan isyan, Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanlarının Lüksemburg’da bugün gerçekleştirdiği toplantının da ana gündem hususu hâline geldi.
Toplantıya katılan bakanlar, isyanı Moskova’nın bir iç sorunu olarak gördüklerini, lakin muhtemel sonuçlarının Rusya’nın sonlarının ötesine geçeceğini belirtti.
Toplantının açılışında konuşan AB Dış Alakalar ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Rusya’daki krizin Kremlin’in iktidarını sarstığını savundu. Borrell, “Hafta sonunda yaşananlar, Ukrayna’ya yönelik savaşın Rusya’nın iktidarını çatlattığını ve siyasal sistemini etkilediğini gösteriyor” dedi.
“Canavarı, Putin’i ısırıyor”
Borrell ayrıyeten Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in, yarattığı “canavarın” bedelini ödediğini söyledi. Borrell, “Putin’in Wagner’le yarattığı canavar, şu an onu ısırıyor. Canavar, yaratıcısına karşı hareket ediyor” dedi.
Lüksemburg’daki toplantı öncesi konuşan Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock da gelişmelerin Rusya’daki siyasi etraflarda yaşanan “büyük çatlakları” ortaya koyduğunu söyledi.
Yaşananları “sadece Rus dramasındaki bir perde” olarak tanımlayan Almanya Dışişleri Bakanı, “Rusya’daki çeşitli aktörlere ne olacağı hala belirsiz” diye ekledi.
Baerbock, “şu evrede değerlendirmede bulunamayacakları riskler oluşturan” bu gelişmeleri “yakından tahlil ettiklerini” belirtti. Fakat “Rusya’daki bir ülke içi iktidar mücadelesi” diye nitelediği bu olaya Almanya’nın müdahil olmayacağının altını çizen Baerbock, Batılı müttefiklerinin Ukrayna’ya dayanak vermeye devam edeceğini söyledi.
Stoltenberg: Stratejik kusurun sonucu
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise “Hafta sonunda olanlar Rusya’nın iç problemi ve Putin’in hem Kırım’ı yasa dışı ilhakının hem de Ukrayna’ya açtığı savaşın ne kadar büyük bir stratejik kusur olduğunun yeni bir göstergesi” tabirini kullandı.
Litvanya’nın başşehri Vilnius’a ziyareti sırasında gazetecilere açıklamada bulunan Stoltenberg, “Rusya akınlarını sürdürdükçe bizim Ukrayna’ya yönelik dayanağımız daha da kıymetli bir hâl alıyor” diye konuştu.
Rusya’da hayat olağana dönüyor
Devlet Lideri Vladimir Putin’in yaklaşık 25 yıllık iktidarı boyunca yaşadığı en büyük iç kriz olarak görülen ayaklanma sonrası hayatın olağana dönmeye başladığı Rusya’da Moskova Belediye Lideri Sergey Sobyanin, başkentte Cumartesi günü ilan edilen “terörle uğraş rejiminin” sonlandırıldığını açıkladı. Askerlerin caddelerde devriye gezdiği kentte, kente ulaşan yollar da Rus ordusu tarafından kapatılmıştı. Moskova’da Pazartesi günü de tatil ilan edilmişti.
Rus medyasında çıkan haberlere nazaran, Federal Güvenlik Servisi (FSB) de Voronej ve Moskova bölgelerinde emsal uygulamaların sonlandırıldığını duyurdu.
Rusya’nın Ulusal Terörle Gayret Komitesi de ülkedeki durumun “stabil” olduğunu belirtti.
Rusya’nın güneyinde Rostov kenti dâhil birtakım bölgelerde denetimi ele geçiren Wagner paralı askerleri, Moskova’ya yanlışsız ilerlerken Cumartesi gecesi kümenin önderi Yevgeni Prigojin’in buyruğuyla geri dönmüştü.
Şoygu ortaya çıktı
Wagner kümesinin gayesindeki isim olan Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu da krizin başlangıcından bu yana birinci sefer kamuoyunda görüldü.
Şoygu’nun Ukrayna’daki operasyonlarda vazife alan Rus askerlerini teftiş ettiğini bildiren RIA haber ajansı, Savunma Bakanı’nın bu ziyaretine ait imajlar yayınladı. Rusya Savunma Bakanlığı, Şoygu’nun bu ziyaret sırasında “Ukrayna silah sistemleri ve askerlerinin tespit edilmesi ve imhasında gösterilen büyük başarıya” vurgu yaptığını açıkladı.
Şoygu’nun ziyareti yeri ve ne vakit gerçekleştiği hususundaysa bilgi verilmedi.
Wagner başkanı Prigojin, isyan sırasında buyruğundaki paralı askerlerin Rusya’nın güneyindeki birtakım askeri üsleri ele geçirmesi sonrasında, Rus ordusunda “yeniden adaletin tesis edilebilmesi” için Şoygu ve Genelkurmay Lideri Valeriy Gerasimov’un kendisine teslim edilmesini istemişti. Prigojin’in beceriksizlik ve yolsuzlukla suçladığı bu isimleri devirebilmek için uzun müddettir hazırlık içinde olduğu ortaya çıkmıştı.
Prigojin’in buyruğundaki paralı askerlerin Cumartesi gecesi Belarus arabuluculuğunda varılan anlaşma sonucunda geri çekilmesiyle sonuçlanan ayaklanma sürecinde Rusya Genelkurmay Lideri Gerasimov da rastgele bir açıklama yapmamıştı. Şoygu’nun tersine Gerasimov şimdi kamuoyunda görülmedi.
Kremlin’in isyanı sona erdiren mutabakatla ilgili açıklamasında, ordu idaresinde rastgele bir vazife değişikliğine gidileceğine dair bilgi yer almadı.
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, varılan muahede kapsamında paralı askerlerin kışlalarına döneceğini, kendilerine karşı rastgele bir cezai süreç uygulanmayacağını ve Prigojin’in de Rusya’yı terk ederek Belarus’a gideceğini duyurmuştu.
Anlaşmanın akabinde Rusya önderi Putin de şimdi kamuoyuna bir açıklamada bulunmadı.